Twee decennia na de apartheid: een land worstelt met zijn identiteit

Twee decennia na de eerste algemene verkiezingen worstelt Zuid-Afrika met zijn postapartheid-identiteit. Een slecht draaiende economie, bloedige stakingen, corruptie en slechte etnische verhoudingen trekken een zwaar spoor op het land. Kenmerkend voor deze toestand zijn de affaires rond president Zuma, die zichzelf aan het bewind bracht om strafvervolging voor corruptie te voorkomen en vervolgens doodleuk zijn villa in Kwazulu-Natal voor 20 miljoen Rand liet verbouwen. Als kers op de taart kocht hij in Dubai een heus landhuis met als buurman niemand minder dan dictator Robert Mugabe. Een overzicht van een land in verval.

Na het afschaffen van de apartheid, en het ANC de eerste algemene verkiezingen won van de toen heersende partij, de NP, waren de verwachtingen met het aantreden van de marxistisch ge-
inspireerde Nelson Mandela hooggespannen. Grote hervormingen zouden een eind gaan maken aan werkloosheid, woningnood en achterstelling. In de zogenaamde regenboognatie zou discriminatie en raciaal geweld tot het verleden behoren. Toen succes gedurende de jaren negentig uitbleef, en zelfs plaatsmaakte voor achteruitgang in het nieuwe millennium sloeg hoop om in frustratie. Criminaliteit nam schrikbarend toe (onder meer veroorzaakt door massa-ontslagen in het veiligheidsapparaat), armoede nam een hoogtevlucht, en een grote immigratiegolf van voornamelijk kapitaalkrachtige blanken kwam op gang. Deze stroom houdt tot op heden aan.

Dit laatste fenomeen, die ertoe heeft geleid dat overal in het voormalige Britse gemenebest een grote diaspora-gemeenschap is ontstaan, heeft er onder meer toegeleid dat het aantal blanken in 2015 nog maar 8,7% van de bevolking uitmaken, tegen 20.0 % in 1990. Deze trek naar het buitenland heeft tot aanzienlijke economische schade geleid, gezien deze emigranten deel uitmaken van de economisch belangrijke middenklasse. Deze structurele verzwakking van de Zuid-Afrikaanse economie  wordt verergert door zogenaamde “regstellende aksies”, in feite een vorm van positieve discriminatie, waardoor afkomst belangrijker is geworden dan kunde en kwaliteit. Op deze manier is de dienstverlening in de publieke sector enorm verslechterd en functioneren complete diensten niet meer.

Een ander centraal probleem blijven de etnische breuklijnen die door het nieuwe Zuid-Afrika lopen. Niet alleen inter-etnische  verhouding zijn complex en fragiel ook tussen de grote zwarte stammen zit nog veel oud wrok. Zo woedde er tijdens de zogenaamde “Struggle” een burgeroorlog-achtige strijd tussen het ANC (een van oorsprong Xhosa-organisatie) en de Inkatha Freedom Party (een zoeloe-organisatie). Hierbij zijn vele activisten van voornamelijk de Zoeloe-stam op wrede wijze doodgemarteld. Het ANC zal, om zijn absolute meerderheid te behouden, alle zeilen bij moeten zetten om deze groepen niet te verliezen aan de zwart-populistische EFF. Deze partij heeft veel potentie, alhoewel het electoraat zich tot nu toe beperkt tot de stedelijke onderklasse. Vooral met anti-blanke hetze en beloften tot landherverdelingen probeert het ANC de zwarte stem vast te houden.

Deze factoren staan een stabiele post-apartheidsamenleving in de weg. Ondertussen heeft Nigeria Zuid-Afrika ingehaald als grootste economie van het Afrikaanse continent. Daarbovenop waarschuwt Genocide Watch voor genocidale toestanden in het land. De Zuid-Afrikaanse regenboognatie, een succes?

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*